Về Quảng Trị ghé thăm địa đạo Vĩnh Mốc – cuộc chiến dưới lòng đất của nhân dân Việt Nam.

 Đêm Quảng Trị dắt ta vào trận đánh

Thủ pháo rung rung đầu kíp nụ xòe

Đêm kỳ diệu quen nhuộm màu đen nhánh

Đêm nghìn đời đất thánh vẫn trùm che

Ta nghe đêm nay đôi bờ sông Thạch Hãn

Rặng mít bên Cùa, dặm cát Phương Lang

Đêm Quảng trị giục canh gà gọi sáng

Cờ ta bay đỏ rực lũy tre làng…

Nhắc đến Quảng Trị như một bản thiên anh hùng ca hoàng tráng, vùng đất này là nơi hứng chịu nhiều mưa bom bão đạn trong chiến tranh. Ngày nay, Quảng Trị đã trở mình đổi mới nhưng mỗi khi nhắc lại những kí ức về một thời, không khỏi nghẹn ngào rơi nước mắt.

Trong những năm tháng chống chiến tranh phá hoại, địa đạo Vịnh Mốc (nay thuộc thôn Vịnh Mốc, xã Vĩnh Thạch, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị) được mệnh danh là vùng đất lửa vì từng là  “tọa độ chết”, là mục tiêu hủy diệt của địch, máy bay rải bom trên không, pháo bắn từ hạm đội ngoài biển vào.

Thế nhưng, chính từ nơi chiến trường ác liệt ấy, bằng sức người và ý chí “nhà nhà đào địa đạo”, “Địch càn, dừng đào; địch rút, tiếp tục đào”, nhân dân Vịnh Mốc đã làm nên một kỳ tích sống trong lòng đất.  Địa đạo Vịnh Mốc đã chở che, bảo toàn mạng sống cho bao người dân.

Kể từ sau ngày đất nước thống nhất, non sông liền một dải và sạch bóng quân thù, địa đạo Vịnh Mốc đã trở thành huyền thoại không chỉ về sức sống kỳ diệu và ý chí quả cảm của con người trong chiến tranh, mà còn là một công trình kiến trúc độc đáo, một danh thắng du lịch nổi tiếng.

Thật ngưỡng mộ khi nhìn thấy những hầm tư lệnh, phòng nghỉ, giếng nước, trạm gác, nhà bếp, nhà vệ sinh và nhiều lỗ thông hơi được bố trí một cách hợp lý, khoa học… vẫn vẹn nguyên, lưu dấu xưa nằm sâu dưới lòng đất. Ngạc nhiên hơn cả khi được chứng kiến cảnh tái hiện  sinh hoạt đời thường của người dân và thật sự xúc động khi bước vào ngăn hầm dùng làm bệnh xá, nhà hộ sinh – nơi 17 đứa trẻ đã cất tiếng khóc chào đời trong lửa đạn…

Có đến tận nơi tham quan, khám phá địa đạo mới hiểu được cuộc sống gian lao và lòng sắt đá trung kiên của quân và dân ta trong những năm tháng kháng chiến chống quân xâm lược, giành độc lập tự do cho non sông đất nước.

Địa đạo Vịnh Mốc cũng cho ta thấy rằng, không điều gì của quá khứ trong những năm tháng chiến đấu, hy sinh và gian khổ lại có thể dễ dàng bị lãng quên. Trong hành trình về với Vịnh Mốc hôm nay, du khách như có thể cảm nhận được hơi thở nóng của cuộc chiến năm xưa, qua đó thêm yêu mến quê hương kiên cường của dân tộc, Tổ quốc mình.

Việt Trinh